Start  |  Mapa serwisu  |  Kontakt
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Info 24:
Wiadomości z Polski     |     Wiadomości ze Świata     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład LOT     |     Kursy walut     |     
Biuletyn Informacji Publicznej Elektroniczna Skrzynka Podawcza Dziennik Ustaw Monitor Polski Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego Baza Aktów Własnych Urzędu Miejskiego w Bojanowie

Gołaszyn

 

Opis miejscowości

 

Gołaszyn przylega bezpośrednio do zachodnich obrzeży miasta Bojanowa, tworząc z nim integralną całość - zespół. Zabudowa przebiega w kierunku północ-południe. Odległość z północnego do południowego krańca wsi wynosi około 1,5 km. Wioskę przecina ruchliwa droga krajowa nr 5, dzieląc Gołaszyn na część północną (większą) i południową. W części północnej charakterystycz­nym elementem jest okolnica wokół stawu. Większość brzegów stawu poro­śnięta jest trzciną i palką wodną, co ma korzystne znaczenie dla oczyszczania spływającej do stawu wody z otoczenia. W stawie tym Koło Rybackie - Bojano­wo prowadzi zarybianie i połów ryb na wędkę. W północnej części wznosi się stary kościół p.w. św. Michała Archanioła. Przez kilka wieków był tu ośrodek parafii.

Powierzchnia obrębu wsi (łącznie z Szemzdrowem) wynosi 1491 ha czyli naj­więcej w porównaniu z innymi wioskami gminy. Gleby są zróżnicowane, ale dobre. Około 40% ogółu gleb gruntów ornych mieści się w klasach trzecich, 42% w kla­sach czwartych, 13% w klasie piątej i tylko 5% w klasie szóstej. W Gołaszynie znajduje się 125 numerów domów mieszkalnych, w tym 5 bloków po 18 mieszkań każdy. W 2003 r. w Gołaszynie mieszkało 1137 osób co stanowiło 12,4% ogółu mieszkańców miasta i gminy. Najbliżej Gołaszyna położone wioski to Tarchalin, Karolewo, Potrzebowo, Trzebosz. Ulica biegnąca przez Golaszyn nie ma nazwy. W kierunku północnym jest ona drogą wylotową na Poniec, a w południowej do Góry przez Zaborowice. W północnej części wsi powstała niewielka nowa "dzielnica" mająca 5 ulic o nazwach: Chopina, Moniuszki, Paderewskiego, Mylna i Słoneczna.

Wieś jest zwodociągowana, stelefonizowana, zgazyfikowana i czysta. Znaj­duje się w niej nie tylko kościół, a przy nim były parafialny cmentarz, lecz rów­nież budynki dawnej szkoły. Jeden z nich wykorzystany był na przedszkole, a obecnie na świetlicę wiejską. Do dziś przetrwały w Gołaszynie relikty dawne­go założenia dworskiego z resztkami fosy. Od r. 1889 w miejscu byłego zam­ku istnieje okazały budynek, w którym po II wojnie światowej istniał Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Na szczytowej ścianie budynku znajduje się tablica po święcona dawnemu właścicielowi Gołaszyna i założycielowi miasta Bojanowa – Stefanowi Bojanowskiemu. Obok wymienionego zabudowania usytuowany jest dobrze utrzymany park krajobrazowy.

Sołtysem od 2015 r. jest Bogdan Kreczmer, a wcześniej funkcję tą pełnili: Stanisław Gasik, Fran­ciszek Bielarz, Henryk Busza, Kazimierz Brzozowski, Jan Kołodziej. Rada sołec­ka wybrana w 2015 r. to: Mirosław Adamczak – Przewodniczący Rady Sołeckiej, Józef Fink – członek, Stanisław Gasik – członek, Sebastian Kucner – członek, Jan Mardas – członek.

 

W Gołaszynie znajduje się szereg ważnych obiektów jak: plac obrotu rolnego oddany przez GS "SCH" w dzierżawę, piekarnia - także dzierżawiona od GS, zakład rzeźnicko-wędliniarski Tadeusza Szczepaniaka, Zakład Gospodarki Ko­munalnej i Mieszkaniowej, Stacja Paliw, Wielkopolski Zakład Gazownictwa – Stacja Redukcyjno Pomiarowa, inne.

 

Z historii Gołaszyna

 

W źródłach historycznych Gołaszyn pojawia się po raz pierwszy w 1310 r. jako osada w dystrykcie (okręgu) ponieckim, utworzonym przez Henryka II głogowskiego. W dawnych czasach rozpościerały się tu potężne lasy. Zacho­wała się do dziś legenda o "strasznym" niedźwiedziu, który tutaj grasował. Nie jest wykluczone, że legenda ta stała się podstawą do nazwania Gołaszyna przez przybywających tu Niemców – Barsdorf. Wieś z upływem czasu zmieniała swoją nazwę: Golaschino (1405), Gołaszczyno (1487) (Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu. Wydawnictwo PAN 1986, s. 530).

W XV wieku właścicielami Gołaszyna byli Wierzbnowie z Czerniny, a na­stępnie Bota Gołaszyńscy, Radomiccy, a w XVI wieku na części Pogorella Gołascy i Bojanowscy. W początkach XVI wieku przybył tu i osiadł Andrzej de Bojanowo Bojanowski (rodem ze Starego Bojanowa), żeniąc się z Małgorza­tą Gołaską, która wniosła mu w wianie dalsze części Gołaszyna. Gołaszyn stał się siedzibą rodową Bojanowskich. Zbudowali tu oni zamek obronny, któ­ry rozebrano w 1860 r. Następcą Andrzeja był syn Marcin, a potem Maciej syn Marcina. Kolejnym właścicielem był syn Macieja Stefan, założyciel miasta Bo­janowa. Bojanowscy z Gołaszyna byli ewangelikami. Już Andrzej osadzał tu ucie­kinierów – ewangelików z pobliskiego Ślą­ska. W rękach Bojanowskich Gołaszyn znajdował się do r. 1794. Następnie prze­chodził kolejno do: Unrugów, Potworowskich, Żychlińskich, od 1846 r. Hatzfeldów, wreszcie Wolffów i skarbu państwa pruskiego.

Pleban Bogusław wzmiankowany był w Gołaszynie w latach 1401-1405. W 1777 r. zbudowano tu szkołę. Do dziś ist­nieją budynki szkolne z lat 1867 i 1903. W okresie międzywojennym majątek gołaszyński przeszedł w ręce państwa pol­skiego. Dzierżawił go Kazimierz Rzóska, nazywany przez mieszkańców "panem porucznikiem". Był on rzeczywiście porucznikiem rezerwy XV Pułku Ułanów. Cieszył się opinią bardzo dobrego gospodarza. W majątku panował ład, porządek, dyscyplina, nowoczesność. Założył w majątku młyn parowy, zbudował tartak, czynne były gorzelnia i płatkarnia. Rzóska regularnie wypłacał ludziom pieniądze za pracę. Założył na terenie majątku stałe kino. Dzieciom rodziców biedniejszych, a osiągających dobre wyniki w szkole, przekazywał bilety do kina bezpłatnie. Opie­kował się drużynami harcerskimi. Gdy udawały się na biwaki lub obozy, on dostar­czał im produkty żywnościowe. Popierał rozwój życia sportowego. Gdy w 1927 r. Towarzystwo Sportowe "Ruch " zabiegało o datki na sztandar, to właśnie porucz­nik Rzóska okazał się najbardziej hojny. Jego hobby stanowiły konie.

Należał do znanych i popularnych ludzi w przedwojennym Gołaszynie i Bojanowie. Był kawalerem. Na początku września 1939 r. opu­ścił Gołaszyn własnym samo­chodem. Kierowca okazał się niemieckim nazistą i Rzóska ukrywał się w Warszawie pod zmienionym nazwiskiem. Prze­trwał wojnę. Zmarł w 1969 r. w Poznaniu i jest pochowany na tamtejszym cmentarzu górczyńskim, a urodził się w Ka­mieńcu koło Mogilna.

Po zakończeniu wojny ma­jątek przekazano Szkole Rolniczej, a później gospodarował w nim Wojewódzki Ośrodek Postępu Rolniczego. Od 1955 r. rozpoczęła w Gołaszynie działalność Stacja Doświadczalna Oceny Odmian. Prowadzono ją na części gruntów gospodarstwa szkolnego, a później WOPR-u. Podlegała Wojewódzkiej Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian Śrem-Wójtostwo. Stacja w Gołaszynie działała do 1992 r. Jej kierownikiem był Czesław Juchnowicz z Boja­nowa. WOPR w Bojanowie z siedzibą w Lesznie (gospodar­stwo Gołaszyn) powstał z dniem 1.07.1977 r. Założycie­lem była mgr inż. Barbara Szabłowska, a następnie wie­loletnim jego dyrektorem mgr inż. Kazimierz Handzlik.

 

Charakterystyka kościoła

 

Ponieważ w latach 1401-05 był w Gołaszynie pleban, więc kościół p.w. św. Michała Archanioła powstał zapewne już w XIV wieku. Należy więc on do najstarszych budowli na terenie gminy Bojanowo.

Świątynia znajduje się na małym wzniesieniu i otoczona jest niewysokim murem z kamienia. Główne wejście na teren kościelny prowadzi przez bramę: murowa­ną, tynkowaną, ze słupami i daszkiem. Na bramie znajduje się płaskorzeźbiony kamienny krucyfiks z drugiej połowy XVIII wieku. Na teren kościelny można też wejść nowszą furtką w murze. Drewniana, oddzielnie stojąca dzwonnica, wymaga naprawy. Obok kościoła znajduje się grobowiec rodziny Modlibowskich, dawnych właścicieli majątku w Golince.

Świątynia jest murowana z cegły i kamienia polnego, otynkowana od we­wnątrz i z zewnątrz. W nawie i kruchcie znajduje się nowy deskowy strop. W zakrystii sklepienie jest murowane, krzyżowo- żebrowe. Kościół ma dach dwu­spadowy, kryty podwójnie dachówką karpiówką. Jest on jednokondygnacyjny, bez wieży. Drzwi główne umieszczone są w portalu ujętym w pilastry i zwieńczonym ćwierćkolistym gzymsem. Nad portalem znajduje się kwadratowe okno chóru, ujęte w kwadratowe opaski. Chór muzyczny z organami wspar­ty jest na dwóch drewnianych słupach. Ołtarz główny kościoła rozebrano, gdyż nie nadawał się do naprawy. Aktualnie w świątyni jest tylko ołtarz so­borowy. Namalowany na blasze obraz św. Michała wisi na ścianie. Do 1945 r. były tutaj dwa ołtarze boczne (barokowe) ale zostały przeniesione do ko­ścioła w Bojanowie.

Poprzez wieki świątynia gołaszyńska była kościołem parafialnym również dla mieszkańców Bojanowa. W 1945 r. katolicy przejęli kościół poewangelicki w Bojanowie, a kościół w Gołaszynie stał się kościołem cmentarnym i filialnym parafii bojanowskiej.

 

Cmentarz przykościelny

 

W Gołaszynie wokół kościoła rozpościera się rozległy teren dawnego cmen­tarza katolickiego, na którym zachowana została pewna ilość grobów. Przede wszystkim rzuca się w oczy potężny grobowiec rodziny Modlibowskich: Józefa Modlibowskiego - dziedzica Golinki urodzonego 1798 i zmarłego w 1887 r. oraz Emilii z Borysławskich Modlibowskiej urodzonej w 1814 r. i zmarłej w 1891 r. Są tu również grobowce rodziny Kociałkowskich. Gawroniaków, Dornagałów. Na jednym z grobowców widnieje napis Heinrich Horzetzky (1869-1935) Medicus per erucem ad lucern. Tu znajdują się też prochy ks. proboszcza gołaszyńskiego Józefa Ksawerego Krawieckiego. Napisy się na nim zacierają i są mało czytelne. Tutaj też spoczywa były proboszcz z Rydzyny ks. Brunon Jiittner (1867-1940) i Joanna Jiittner, kupiec Stolpe oraz Magda­lena Chełek. Napis na grobie głosi, że Magdalena Chełek była położną i zginę­ła tragicznie w dniu wyzwolenia.

Już za murem otaczającym cmentarz znajduje się budynek dawnej pleba­nii.

 

 
Figura św. Krzysztofa


Widok gołaszyńskiego kościółka - najstarszej świątyni ziemi bojanowskiej. Poniżej jego wnętrze.

Marek Zmuda

Gołaszyn - galeria

 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Gołaszyn
 
Schronisko Miejskie Pałac wlgd Budowa drogi nsr stat.gov
Gmina Bojanowo
Rynek 12, 63-940 Bojanowo, pow. rawicki, woj. wielkopolskie
tel.: 65 54 56 230, fax: 65 54 56 640, email: urzad@gminabojanowo.pl
NIP: 699-186-58-26
Numer i nazwa konta bankowego:
Bank Spółdzielczy Poniec o/Bojanowo 54 8682 0004 0030 3970 2000 0010
SWIFT Code/BIC:GBWCPLPP
projekt: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8 Strona zgodna z WCAG 2.0 AA
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x